Çocukluk çağında sık karşılaşılan ancak çoğu zaman geçici bir durum sanılarak ihmal edilen kabızlık, tedavi edilmediğinde bağırsak fonksiyonlarını bozarak çocuğun günlük ve sosyal yaşam kalitesini ciddi şekilde düşürüyor. Yeditepe Üniversitesi Hastaneleri’nden Çocuk Gastroenteroloji, Hepatoloji ve Beslenme Uzmanı Dr. Ahsen Dönmez Türkmen, dünya genelinde çocukların yaklaşık yüzde 10'unda görülen kabızlığın erken fark edilmesi gerektiğine dikkat çekti.

"Her Gün Tuvalete Çıkan Çocukta Bile Kabızlık Olabilir"

Kabızlığın yalnızca birkaç gün tuvalete çıkamamak anlamına gelmediğini belirten Uzm. Dr. Türkmen, "Haftada iki veya daha az dışkılama, sert ve büyük hacimli dışkı yapma, dışkılama sırasında ağrı, dışkıyı tutma davranışı ve iç çamaşırına dışkı kaçırma kabızlığın en önemli belirtileridir. Hatta her gün dışkılayan bir çocukta bile kabızlık görülebilir" dedi.

Dışkı Kaçırmayı İshal ile Karıştırmayın!

Çocuklarda kabızlığın en sık nedeninin ağrı korkusuyla gelişen "dışkıyı tutma davranışı" olduğunu ifade eden Türkmen, okul tuvaletlerini kullanmaktan çekinen çocukların da bu kısır döngüye girebildiğini aktardı. Uzun süre kalınbağırsakta bekleyen dışkının suyunu kaybederek sertleştiğini ve rektumun genişlemesine yol açtığını vurgulayan Uzm. Dr. Türkmen, aileleri şu sözlerle uyardı: "Bağırsakta biriken sert dışkının çevresinden daha yumuşak dışkı sızabilir ve çocuk farkında olmadan iç çamaşırını kirletebilir. Aileler bunu bazen ishal veya dikkatsizlik olarak yorumluyor. Oysa bu ileri derecede kabızlık belirtisidir. Çocuğu bu nedenle suçlamak veya cezalandırmak sorunu daha da ağırlaştırır."

Hangi Durumlarda Altta Yatan Hastalık Araştırılmalı?

Yaşamın ilk ayında başlayan kabızlık, yenidoğanın ilk dışkısını 48 saatten geç yapması, karında belirgin şişlik, safralı kusma, büyüme geriliği, dışkıda kan görülmesi veya bacaklarda güçsüzlük gibi bulguların mutlaka ciddiye alınması gerektiğini belirten Türkmen; bu tablolarda Hirschsprung hastalığı, hipotiroidi, çölyak hastalığı, besin alerjisi veya metabolik hastalıkların araştırılması gerektiğini kaydetti.

"İlaçları Kendi Kararınızla Kesmeyin"

2026 yılında yayımlanan Avrupa ve Kuzey Amerika Çocuk Gastroenteroloji Dernekleri ortak tedavi rehberine işaret eden Uzm. Dr. Ahsen Dönmez Türkmen, bağırsakta yoğun dışkı birikimi gelişmiş çocuklarda yalnızca meyve, sebze ve su tüketimini artırmanın sorunu çözmeyebileceğini söyledi. Gerekli durumlarda hekim kontrolünde laksatif (dışkı yumuşatıcı) ilaçların doğru dozda ve yeterli sürede kullanılması gerektiğini vurgulayan Türkmen, dışkılama düzelir düzelmez ilacın kesilmesinin hastalığın tekrarlamasına yol açtığını belirtti.

Uzm. Dr. Türkmen’den Ailelere Kabızlığı Önleyen 7 Altın Öneri

Çocuklarda sağlıklı bağırsak alışkanlığı kazandırmak için Uzm. Dr. Ahsen Dönmez Türkmen şu 7 öneriyi sıraladı:

  1. Su tüketimini destekleyin: Çocuğunuzun yaşına uygun miktarda su içmesini sağlayın.

  2. Lifli besinlere yer verin: Günlük beslenmesinde sebze, meyve ve tam tahıllı gıdaların bulunmasına özen gösterin.

  3. Tuvalet alışkanlığı kazandırın: Özellikle yemeklerden sonra çocuğunuzu düzenli olarak tuvalete oturmaya teşvik edin; ayaklarının altına bir basamak koyarak rahat oturmasını sağlayın.

  4. Tuvaleti ertelemesine izin vermeyin: Dışkılama ihtiyacını hissettiğinde tuvalete gitmesini destekleyin.

  5. Hareket etmesini sağlayın: Yaşına uygun fiziksel aktiviteler ve oyunlarla hareketli bir yaşamı teşvik edin.

  6. Tuvalet konusunda baskı yapmayın: Çocuğunuzu dışkılamaya zorlamayın, suçlamayın veya cezalandırmayın. Tuvaleti korkulan bir ortam haline getirmeyin.

    'Ateşi olan çocuk okula gönderilmemeli'
    'Ateşi olan çocuk okula gönderilmemeli'
    İçeriği Görüntüle
  7. Kabızlık uzarsa uzman desteği alın: Sert ve ağrılı dışkılama, dışkı tutma veya iç çamaşırına dışkı kaçırma gibi belirtiler devam ediyorsa çocuk doktoruna başvurun.

Kaynak: DHA