Gastroenteroloji Uzmanı Doç. Dr. Genco Gençdal, kalın bağırsak kanseri riskinin azaltılmasında dengeli beslenme, hareketli yaşam ve düzenli taramaların önemine dikkat çekerek, “Ne yiyorsanız bağırsaklarınız da onu yaşıyor” dedi.
Liv Hospital Topkapı Gastroenteroloji Uzmanı Doç. Dr. Genco Gençdal, kalın bağırsak sağlığını korumaya yardımcı olan beslenme ve yaşam alışkanlıkları hakkında değerlendirmelerde bulundu.
Bağırsak sağlığı için tek bir besinden mucize beklenmemesi gerektiğini belirten Gençdal, sürdürülebilir beslenme düzeni, fiziksel aktivite ve uygun zamanda yapılan taramaların önem taşıdığını söyledi.
İşlenmiş Etler Mümkün Olduğunca Azaltılmalı
Liften fakir, aşırı işlenmiş gıda ve yüksek miktarda kırmızı et içeren beslenmenin bağırsak mikrobiyotasını olumsuz etkileyebileceğini belirten Gençdal, şu önerilerde bulundu:
“Lif tüketiminin artırılması; sebze, meyve, kuru baklagiller ve tam tahılların beslenmede daha fazla yer alması gerekiyor. İşlenmiş etler ise mümkün olduğunca azaltılmalı.”
Sucuk, salam, sosis, pastırma ve jambon gibi işlenmiş etlerin günlük beslenmenin parçası olmaması gerektiğini ifade eden Gençdal, kırmızı etin tamamen bırakılmasının gerekmediğini söyledi.
Dünya Kanser Araştırma Fonu’nun haftada yaklaşık üç porsiyon, toplamda 350-500 gram pişmiş kırmızı et sınırını önerdiğini hatırlatan Gençdal; balık, tavuk, yumurta, yoğurt ve baklagillerle protein çeşitliliği sağlanabileceğini kaydetti.
Lif Yalnızca Kabızlık İçin Gerekli Değil
Lifin bağırsak bakterileri tarafından parçalanması sonucunda kısa zincirli yağ asitlerinin ortaya çıktığını anlatan Gençdal, bunlardan bütiratın kalın bağırsak hücreleri için önemli bir enerji kaynağı olduğunu belirtti.
Gençdal, “Lifin bağırsaklarımızdaki etkisi yalnızca kabızlığı önlemek değildir. Bağırsak bakterileri ve ortaya çıkan faydalı maddeler üzerinden kalın bağırsak sağlığının desteklenmesine katkıda bulunur” dedi.
Günlük Yaklaşık 30 Gram Lif
Yetişkinlerin günlük yaklaşık 30 gram lif tüketmeyi hedefleyebileceğini belirten Gençdal, lif miktarının birdenbire değil, kademeli şekilde artırılması gerektiğini söyledi.
Lif tüketimi artırılırken yeterli miktarda su içilmesinin önemine dikkati çeken Gençdal, aksi durumda gaz, şişkinlik ve karın rahatsızlığı yaşanabileceğini ifade etti.
Tabağınız Ne Kadar Renkliyse O Kadar İyi
Bağırsak dostu beslenmenin pahalı veya özel ürünler gerektirmediğini belirten Gençdal, şu besinlerin sofrada daha fazla yer almasını önerdi:
- Brokoli, lahana, karnabahar, roka ve ıspanak
- Havuç, domates ve biber
- Elma, armut, portakal, kivi ve çilek
- Mercimek, nohut, kuru fasulye ve barbunya
- Tam buğday ekmeği, bulgur, yulaf, arpa ve esmer pirinç
- Ceviz, badem, fındık, chia ve öğütülmüş keten tohumu
Meyvenin suyunun sıkılması yerine bütün olarak tüketilmesi gerektiğini söyleyen Gençdal, kuruyemişlerde ise yüksek kalori nedeniyle porsiyon kontrolü yapılmasını önerdi.
Probiyotik Tek Başına Kanseri Önlemiyor
Yoğurt ve kefir gibi gıdaların sağlıklı bir beslenme düzeninin parçası olabileceğini belirten Gençdal, probiyotik takviyelerinin tek başına kanseri önlediğine yönelik kesin bir kanıt bulunmadığını vurguladı.
Bağırsak mikrobiyotasının son derece karmaşık bir yapıya sahip olduğunu söyleyen Gençdal, herhangi bir bakteriyi hedef alarak kalın bağırsak kanserinden korunmanın bugün için mümkün olduğunu söylemenin doğru olmayacağını ifade etti.
Her Gün 20-30 Dakika Tempolu Yürüyüş
Fiziksel aktivitenin kalın bağırsak kanseri riskinin azaltılması ve sağlıklı kilonun korunması açısından önemli olduğunu belirten Gençdal, her gün 20-30 dakika tempolu yürüyüş yapılmasının bile fayda sağlayabileceğini söyledi.
Fast-food ve paketli ürünlerin tamamen yasaklanmasından çok alışkanlık olmaktan çıkarılması gerektiğini vurgulayan Gençdal, “Amaç hiçbir zaman hamburger yememek değil; istisnayı alışkanlık hâline getirmemektir” dedi.
Sağlıklı Beslenme Kolonoskopinin Yerini Tutmaz
Beslenme ve hareketin önemine rağmen gerekli taramaların ihmal edilmemesi gerektiğini vurgulayan Gençdal, şöyle konuştu:
“Sağlıklı beslenmek riski azaltır ancak kolonoskopinin yerini tutmaz. Kalın bağırsak kanseri genellikle poliplerden gelişir. Kolonoskopi sırasında bu polipleri henüz kansere dönüşmeden tespit edip çıkarabiliyoruz.”
Bağırsak Sağlığı İçin 7 Altın Kural
Doç. Dr. Genco Gençdal’ın önerdiği temel kurallar şöyle:
- Her gün taze sebze ve meyve tüketin.
- Günlük yaklaşık 30 gram lif hedefleyin.
- Kuru baklagilleri sofranızdan eksik etmeyin.
- İşlenmiş etleri mümkün olduğunca azaltın.
- Kırmızı eti ölçülü tüketin.
- Alkol tüketiminden mümkünse kaçının.
- Düzenli hareket edin ve sağlıklı kilonuzu koruyun.
Gençdal, “Bağırsak sağlığını korumak için mucizevi bir besine ihtiyacımız yok. Yıllarca sürdürülebilecek dengeli bir beslenme düzenine, hareketli bir yaşama ve uygun zamanda yapılan taramalara ihtiyacımız var” ifadelerini kullandı.
