Bilim insanları, Kanada ile ABD arasındaki Salish Denizi’nde daha önce tanımlanmamış iki yeni deniz örümceği türü keşfetti. Kırmızı gözleri, tüylü bacakları ve sıra dışı ağız yapılarıyla korku filmlerindeki yaratıkları andıran canlıların oldukça küçük olduğu belirtildi.
Britanya Kolombiyası Üniversitesi araştırmacılarının çalışması, 26 Ağustos 2026 tarihinde Organisms Diversity & Evolution dergisinde yayımlandı. Araştırma, Salish Denizi’ndeki deniz örümceklerini morfolojik incelemeler ve DNA analizleriyle ele alan ilk kapsamlı çalışma oldu.
Kırmızı Gözlü Ve Tüylü Bacaklı
Yeni türlerden birine Callipallene pilosuspedes adı verildi. Türün adındaki “pilosuspedes” ifadesi, Latince “tüylü ayaklar” anlamına geliyor.
Canlının kırmızı gözleri, bacaklarını kaplayan ince ve kıvrımlı dikenleri, yiyecekleri kavramasını sağlayan pençeli kısa hortumu ve duyusal uzantılarla kaplı üç dudaklı ağzı bulunuyor.
Araştırmacılar, çalışma sırasında bu türe ait yalnızca bir örnek bulabildi. Canlının yumurta taşıyan uzuvlarını tarak gibi kullanarak bacaklarını temizleyebildiği de mikroskop altında gözlemlendi.
Kendi Kendini Temizleyemiyor
İkinci yeni türe ise Tanystylum kiixin adı verildi. “Kiixin” kelimesinin “ki-hin” şeklinde okunduğu ve ilk örneklerin toplandığı eski bir yerli köyünün adından geldiği belirtildi.
Bu türün yumurta taşıyan uzuvlarının küçük ve yeterince gelişmemiş olması nedeniyle kendisini etkili biçimde temizleyemediği görüldü. Araştırmacılar canlıların üzerinde kir, deniz artıkları ve küçük parazitlere rastladı.
Araştırmanın başyazarı Cormac Toler-Scott, ortaya çıkan yapıyı “bir ekosistemin içindeki ekosistemin içindeki ekosistem” olarak tanımladı. UBC Science
DNA Analiziyle Tanımlandılar
Araştırmacılar, Eylül 2023 ile Ağustos 2024 tarihleri arasında Quadra Adası, Vancouver, Bamfield ve Victoria çevresinde dalışlar gerçekleştirdi.
18 metreye kadar olan derinliklerden toplanan örnekler, fiziksel özelliklerinin yanı sıra DNA analizleriyle incelendi. Çalışmada Salish Denizi’nde yaşayan yedi tür ele alınırken bunlardan ikisinin bilim dünyası için yeni olduğu belirlendi.
Araştırmacılar ayrıca bölgede yaşayan deniz örümceklerinin tanımlanmasını kolaylaştıracak bilimsel bir rehber hazırladı.
Deniz Tabanındaki Canlılarla Besleniyorlar
Araştırmada Tanystylum kiixin türünün, deniz tabanına tutunarak yaşayan Plumularia setacea adlı hidroidlerle yakın ilişki içinde olduğu belirlendi.
Deniz örümceklerinin sığ sularda yaşayan küçük türleri, hortum benzeri ağız yapılarını kullanarak daha büyük deniz canlılarının vücut sıvılarıyla beslenebiliyor.
500 Milyon Yıllık Bir Geçmişleri Var
Yaklaşık 500 milyon yıl önce ortaya çıkan deniz örümcekleri; kara örümcekleri, akrepler ve at nalı yengeçleriyle akraba deniz eklembacaklıları olarak biliniyor.
Bazı türlerin 12’ye kadar bacağı bulunabiliyor. Boyutları bir santimetreden küçük örneklerden Antarktika’da 70 santimetreyi aşan dev türlere kadar değişebiliyor. Deniz örümcekleri derileri aracılığıyla nefes alırken, dişiler yumurtalarını bacaklarına yayılan yumurtalıklarında üretiyor. Yavruların bakımını ise erkekler üstleniyor.
İklim Değişikliği Uyarısı
Araştırmacılar, iyi incelendiği düşünülen denizlerde bile henüz tanımlanmamış çok sayıda omurgasız türün bulunabileceğine dikkat çekti.
Cormac Toler-Scott, deniz canlılarının iklim değişikliğinden ve insan kaynaklı çevresel bozulmadan nasıl etkilendiğinin anlaşılabilmesi için öncelikle bölgelerde yaşayan türlerin tanımlanması gerektiğini vurguladı.
