Bilim dünyası, insanlığın en büyük düşmanlarından biri olan meme kanserine karşı umut verici bir ipucunu evimizdeki dostlarımızda buldu. Wellcome Sanger Enstitüsü, Ontario Veteriner Koleji ve Bern Üniversitesi’nden araştırmacıların yürüttüğü uluslararası çalışma, evcil kedilerdeki genetik mutasyonların insanlardaki kanser türleriyle çarpıcı benzerlikler taşıdığını ortaya koydu. Science dergisinde yayımlanan bu kapsamlı araştırma, 5 ülkeden yaklaşık 500 kediden alınan tümör örneklerinin incelenmesiyle bugüne kadarki en büyük kedi kanseri genetik haritasını çıkardı.
FBXW7 Geni: Ortak Bir Düşman
Araştırmanın en dikkat çekici bulgusu, kedilerdeki meme tümörlerinin %50’den fazlasında görülen FBXW7 genindeki mutasyon oldu. İnsanlarda da meme kanserinin seyrini ağırlaştıran ve prognozu (hastalığın gidişatı) kötüleştiren bu genetik değişiklik, kedilerde de benzer bir agresiflik sergiliyor. Bilim insanları, kedilerdeki bu genetik yapının, özellikle genç kadınlarda görülen ve tedavisi zor olan "üçlü negatif meme kanseri" ile büyük benzerlik gösterdiğini belirtiyor.
İnsan İlaçları Kedilerde Başarı Sağlıyor
Çalışma sadece teşhisle sınırlı kalmadı; ekip, FBXW7 mutasyonu taşıyan kedi tümör hücrelerinin, insanlarda kullanılan belirli kemoterapi ilaçlarına (vinka alkaloidleri gibi) karşı daha duyarlı olduğunu keşfetti. Bu durum, insanlarda kullanılan mevcut kanser ilaçlarının kediler için de hayat kurtarıcı olabileceğini, aynı zamanda kediler üzerinde yapılacak klinik çalışmaların insan tedavilerini hızlandırabileceğini gösteriyor.
"One Health" (Tek Sağlık) Yaklaşımı
Araştırmanın kıdemli yazarlarından Dr. Louise van der Weyden, kedilerin bizlerle aynı çevreyi paylaştığını ve benzer çevresel risk faktörlerine maruz kaldığını vurguluyor. "Tek Sağlık" yaklaşımı çerçevesinde değerlendirilen bu buluş, hem veteriner tıbbında hem de insan onkolojisinde yeni bir dönemi başlatabilir. Kedilerdeki kanser genetiği artık bir "kara kutu" olmaktan çıkarak, her iki tür için de ortak bir şifa yolculuğuna dönüşüyor.
