Yeni bir bilimsel çalışma, Akdeniz diyetinin Alzheimer ve diğer bunama (demans) türleri üzerindeki koruyucu etkisini ortaya koydu. Uzun dönemli veri analizine dayanan araştırma, özellikle yüksek genetik risk taşıyan bireylerde bu beslenme düzeninin Alzheimer riskini yaklaşık yüzde 35’e kadar azaltabileceğini gösterdi.
Çalışma, Harvard ve Mass General Brigham uzmanlarının liderliğinde Nature dergisinde yayımlandı ve 34 yılı aşkın sürede 5.700’den fazla katılımcının verilerini değerlendirdi. Araştırma, Akdeniz diyetinin yalnızca kalp sağlığını değil, aynı zamanda beyin işlevlerini de desteklediğini ortaya koyuyor.
Akdeniz Diyeti Nedir?
Akdeniz diyeti; sebze, meyve, kuruyemiş, tam tahıl, baklagil, balık ve zeytinyağı gibi bitkisel ağırlıklı gıdalardan zengin, kırmızı ve işlenmiş et ile aşırı alkolden düşük tüketimi içeren bir beslenme modelidir. Bu beslenme biçimi, özellikle antioksidanlar ve sağlıklı yağ asitleri açısından zengindir ve kronik hastalık risklerini azaltmada etkin kabul edilir.
Genetik Risk Taşıyanlarda Bile Etkili
Araştırmanın öne çıkan bulgularından biri, genetik olarak yüksek Alzheimer riski taşıyan kişilerde Akdeniz diyetinin koruyucu etkisinin daha belirgin olmasıdır. Alzheimer riski ile ilişkilendirilen APOE4 gen varyantı’na iki kopya sahip bireylerde bile riskin yaklaşık %35 oranında azaldığı tespit edildi.
Araştırma ekibi, metabolik işlevlerin iyileşmesinin ve beyin için besin taşınmasının düzenlenmesinin bu koruyucu etkinin arkasındaki temel mekanizmalar olabileceğini belirtti.
Diyet ve Yaşam Tarzı Birlikte Etkili
Çalışmanın başyazarı Yuxi Liu ve ekibi, diyetin tek başına olumlu bir etki yarattığını ancak egzersiz, uyku düzeni ve stres yönetimi gibi yaşam tarzı faktörleriyle birlikte uygulandığında faydanın daha da artabileceğini vurguladı. Bu yaklaşım, Alzheimer riskinin genetik yatkınlıkta bile tamamen önlenemeyeceğini ama anlamlı ölçüde düşürülebileceğini gösteriyor.
Beyin Sağlığını Destekleyen Beslenme Stratejileri
Akdeniz diyeti üzerine yapılan diğer pek çok çalışma da bu beslenme modelinin kognitif gerilemeyi yavaşlattığını, beyin sağlığını desteklediğini ve demans riskini azalttığını ortaya koyuyor. Bu etkiler, diyetin antioksidan ve anti-inflamatuar bileşenleri sayesinde sinir hücrelerini korumasıyla ilişkilendiriliyor.
