Amerika Birleşik Devletleri’nde jeolojik açıdan genç kabul edilen yaklaşık 170 volkan bulunuyor. Bunların yaklaşık yarısı, patlama biçimleri ve çevrelerinde bulunan yerleşim alanları nedeniyle insanlar ve mülkler açısından tehlike oluşturuyor.
Ancak riskli volkanların bir bölümünde izleme sistemlerinin yetersiz olduğu, bazı bölgelerde kullanılan cihazların ise eskidiği belirtiliyor.
Ulusal Volkan Erken Uyarı Sistemi’nin amacı, yüksek risk taşıyan volkanları olası hareketlilik başlamadan önce etkin şekilde izlemek ve patlamalara karşı erken uyarı kapasitesini geliştirmek.
Patlamalar Daha Erken Tahmin Edilecek
Ulusal Volkan Erken Uyarı Sistemi ile bilim insanlarının volkanik hareketlilik hakkında yaptığı tahminlerin zamanlamasının ve doğruluğunun iyileştirilmesi hedefleniyor.
Gelişmiş takip sistemlerinden elde edilecek verilerin, yerel yönetimler ile acil durum ekiplerinin daha hızlı hareket etmesine yardımcı olması bekleniyor.
Erken uyarıların, risk altındaki bölgelerde yaşayan vatandaşların tahliye ve diğer güvenlik önlemlerini zamanında uygulamasına imkan sağlaması amaçlanıyor.
Volkanlar 7 Gün 24 Saat İzlenecek
Plan kapsamında volkanların haftanın 7 günü 24 saat izlenebilmesi için personel sayısının artırılması ve otomatik takip sistemlerinin geliştirilmesi öngörülüyor.
Volkan bilimi, izleme teknolojileri ve risk azaltma yöntemlerinin geliştirilmesi amacıyla üniversitelere ve araştırma gruplarına ortak projeler için destek verilmesi de planlanıyor.
Bilim insanları, acil durum kurumları ve kamuoyu arasında veri paylaşımını hızlandıracak bilgisayar sistemlerinin kurulması hedefleniyor. ABD’de volkanları izlemek için kullanılan farklı sistemlerin de ortak bir altyapıda birleştirilmesi amaçlanıyor.
Tehdit Puanları Nasıl Belirleniyor?
Volkanik tehdit, bir volkanın insanlar ve mülkler açısından oluşturduğu risk olarak tanımlanıyor.
Tehdit seviyesinin belirlenmesinde volkanın meydana getirebileceği tehlikeli doğal olaylar ile çevresindeki insanların, yapıların ve diğer varlıkların bu olaylara ne ölçüde maruz kalacağı birlikte değerlendiriliyor.
Her volkan için tehlike ve maruz kalma faktörlerine sayısal değerler veriliyor. Bu değerlerden elde edilen tehlike ve maruz kalma puanları çarpılarak volkanın genel tehdit puanı hesaplanıyor.
Volkanlar Beş Kategoride Değerlendiriliyor
ABD’deki volkanlar tehdit puanlarına göre beş ayrı kategoride sınıflandırılıyor.
Çok Yüksek ve Yüksek tehdit kategorisindeki volkanlar için kapsamlı ve kesintisiz izleme sistemleri gerekiyor. Orta tehdit kategorisindeki volkanların temel gerçek zamanlı izleme sistemleriyle takip edilmesi öngörülüyor.
Düşük ve Çok Düşük tehdit kategorisindeki volkanlarda ise daha sınırlı seviyede izleme çalışması yeterli görülüyor.
57 Volkan Öncelikli Olarak Belirlenmişti
2005 yılında gerçekleştirilen Ulusal Volkan Erken Uyarı Sistemi değerlendirmesinde, oluşturdukları tehdide oranla yeterince izlenmeyen 57 öncelikli volkan belirlenmişti.
Bu volkanların izleme ağlarının güçlendirilmesi gerektiği sonucuna ulaşılmıştı. Ancak 2005’ten sonra yapılan teknolojik ve altyapısal iyileştirmeler nedeniyle öncelikli volkan listesinde değişiklikler yaşanmış olabileceği belirtiliyor.
