Samsun'un Terme ilçesinde yaşayan Leyla Orman, Dilek Peçe ve Muradiye Uzun, 4 yıl önce başlatılan Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı Sosyal Gelişmeyi Destekleme Programı (SOGEP) ve Orta Karadeniz Kalkınma Ajansı (OKA) ile yürütülen "Alternatif Tarım ile İstihdama Katkı Projesi"ne katıldı.
Ardından Terme Belediyesi'nin açtığı "Mantar Yetiştiriciliği" kursunu tamamlayan kadınlar, yine belediyenin kurduğu 7 adet üretim çadırında istiridye mantarı üretimine başladı. Bugün geldikleri noktada yılda ortalama 5 çadırda 60 ton istiridye mantarı üretiyorlar.
Leyla Orman: Mantarlarımızı Pazarlarda Tanıttık
Leydi Gurme Kadın Kooperatifi Yönetim Kurulu Başkanı Leyla Orman, üretim serüvenini şöyle anlattı:
"Ben daha önce 10 yıl boyunca bir ofis hayatım oldu. İstifa ettiğim süreçte Terme Belediyesi burada bir istiridye mantarı üretim kursu verdi. Dilek Peçe'yle de bu kursta tanıştık. Sonra burada üretime başladık. 4 yıldır üretim yapıyoruz."
Orman, ilk zamanlarda ilçede istiridye mantarının bilinmediğini belirterek şunları söyledi:
"İstiridye mantarını üretmeye başladığımızda ilçemizde kimse istiridye mantarıyla ilgili bir bilgiye sahip değildi. İlk olarak kendimiz pazarlarda satarak halkımıza bunu tanıttık. Şu an halkımız mantarımızın ne zaman çıkacağını takip ediyorlar ve sürekli arıyorlar."
Üç İlde Pazar Ağı Kuruldu
Ürünlerini artık daha geniş bir coğrafyaya ulaştırdıklarını belirten Orman, şu bilgileri verdi:
"Ürettiğimiz mantarımızı ilk olarak pazarlarda sattık. Şu an Samsun, Ordu, Trabzon'daki pazarcılarımıza gönderiyoruz. Onlar satıyorlar. İstiridye mantarını artık üretime oturtmuş durumdayız."
Katma Değerli Ürünler: Turşu ve Köfte
Orman, sadece taze mantar üretimiyle kalmayıp katma değerli ürünler de geliştirdiklerini söyledi:
"Ürettiğimiz mantarımıza katma değer katarak farklı ürünler yapmış durumdayız. İstiridye mantarının turşusunu ve köftesini yaptık. İlerideki vizyonumuz, hayalimiz de istiridye mantarını kurutup yurt dışına gönderebilmek."
Yaptıkları köftenin bitkisel olduğunu ve vegan beslenenler için ideal olduğunu vurgulayan Orman, şöyle konuştu:
"Yaptığımız köfte bitkisel olduğu için ve et yerine mantar kullandığımız için veganlı köfte oldu. Lezzet olarak tattığınızda etten hiçbir farkı yok. Ama vitamin olarak da etle yediğiniz vitamini alıyorsunuz. Sağlıklı şeyler lezzetsizdir tabusunu da kırmış durumdayız."
Kooperatifleşme Yolunda Önemli Adım
Bireysel çabalarla başladıkları üretimi kooperatifleştirdiklerini belirten Orman, şu bilgileri paylaştı:
"4 yıl bu bireysel çabamızdan sonra kooperatif kurduk. Yıl sonundan itibaren kooperatifleşmiş durumdayız. Burada bundan sonra yurt dışına, ulusal marketlere mantarımızı gönderdiğimizde birçok kadın gelip çalışacak. Biz de buna vesile olmuş olacağız. Böyle hayallerimiz var."
Üretim Kapasitesi: 5 Çadırda Yıllık 60 Ton
Orman, üretim kapasiteleri hakkında şu rakamları verdi:
"Kooperatif olarak çadırlarımızda kompostlarımız 2 ay boyunca duruyor. İlk bir ay kuluçka dönemi oluyor, diğer ay da hasat dönemimiz oluyor. Bir çadırdan 2 ayda bir 2 ton mantar hasat ediyoruz. Yıllık 5 tane çadırımızdan 60 ton mantar hasadımız oluyor. "
İşini Aşkla Yapan Kadınlar
Orman, üretim sürecindeki dayanışmayı da şu sözlerle anlattı:
"Bütün nakliye süreçlerini Dilek Peçe'nin eşi Fatih Peçe bize çok yardımcı oluyor. Ordu'ya, Ankara'ya, İstanbul'a mantarları gönderirken gece saatlerinde şehirlerarası otobüslerle gönderiyoruz. Bu sürecimize destek olan arkadaşlarımız da var. Gönüllü olarak geliyorlar, bize destek oluyorlar. İşimizi severek yapıyoruz. İstiridye mantarı üretimi kolay bir iş değil. Ama sevdiğiniz zaman da hiçbir şeye zor gelmiyor."
İstiridye Mantarının Faydaları
Orman, istiridye mantarının sağlık açısından faydalarını da şöyle sıraladı:
-
Protein değeri yüksek, kalori oranı düşük
-
Bağışıklık sistemini güçlendiriyor
-
Kalp sağlığını güçlendiriyor
-
Kan şekerini dengeliyor
-
Lif oranı sayesinde sindirimi düzenliyor
-
B, B3, B5 ve B12 vitaminleri barındırıyor
