Samsun’un simgelerinden Onur Anıtı’nın kaidesindeki kabartmalar, silah ve mühimmatı gemilerden karaya taşıyan mavnacıların ve Anadolu halkının Milli Mücadele’ye desteğini anlatıyor. Samsun Büyükşehir Belediyesi Genel Sekreter Yardımcısı Necmi Çamaş, anıtın arkasındaki dayanışma hikâyesini paylaştı.
Samsun’da şahlanan at üzerindeki Mustafa Kemal Atatürk figürüyle tanınan Onur Anıtı, kaidesindeki rölyeflerle de Kurtuluş Savaşı’na verilen toplumsal desteği yansıtıyor.
Samsun Büyükşehir Belediyesi Genel Sekreter Yardımcısı Necmi Çamaş, anıttaki kabartmaların, Karadeniz açıklarındaki gemilerden indirilen silah ve mühimmatın karaya çıkarılmasını ve Anadolu’nun içlerine ulaştırılmasını anlattığını söyledi.
Onur Anıtı 1932’de Açıldı
Anıtın yapım sürecine ilişkin bilgi veren Çamaş, eserin 1927 yılında dönemin Samsun Valisi’nin girişimi ve Samsun halkının isteğiyle Avusturyalı heykeltıraş Heinrich Krippel’e sipariş edildiğini belirtti.
Yaklaşık dört yıllık çalışmanın ardından Ekim 1931’de Samsun’a getirilen anıtın, 15 Ocak 1932’de törenle açıldığını ifade eden Çamaş, yaklaşık 9 metre yüksekliğindeki eserin 4,5 metresini kaidesinin oluşturduğunu kaydetti.
Mavnacıların Mücadelesi Kabartmalara İşlendi
Çamaş, mavnacıların kıyıdan birkaç mil açıkta demirleyen gemilerdeki silah ve mühimmatı zorlu koşullarda karaya taşıdığını anlattı.
Gece karanlığında yürütülen bu çalışmaların ardından halkın da mühimmatın Anadolu’ya ulaştırılmasına katkı sunduğunu belirten Çamaş, şöyle konuştu:
“Bu silah ve mühimmatı çok büyük mücadelelerle gecenin karanlığında, sessizce bir kahramanlık hikâyesi yazarcasına karaya çıkartmışlar. Anadolu’nun içlerine kadını, yaşlısı, genciyle beraber top mermisi, tüfek mermisi ve mühimmat sandıklarını sırtlarında taşıyarak Milli Mücadele’ye destek vermişlerdir.”
İstiklal Madalyası İçin Müze Çalışması
Mavnacıların katkılarının İstiklal Madalyası ile tescillendiğini söyleyen Çamaş, Samsun Mavnacılar Loncası’na verilen madalyanın 101 yıl sonra, geçen yıl TBMM’de düzenlenen törenle Samsun’a teslim edildiğini belirtti.
Çamaş, bu sürece Samsun Valisi Orhan Tavlı, Büyükşehir Belediye Başkanı Halit Doğan ve Samsun milletvekillerinin katkı sunduğunu ifade etti.
Mavnacıların hikâyesini gelecek nesillere aktarmak için müze çalışması yürüttüklerini açıklayan Çamaş, Etnografya Müzesi’ni İstiklal Madalyası Müzesi olarak düzenlediklerini, burada “Karadeniz’in Sessiz Kahramanları Mavnacılar” adıyla bir sergi alanı oluşturduklarını söyledi.
Çamaş, “Bu anıt, Anadolu insanının denizcisiyle, mavnacısıyla, yaşlısıyla, genciyle, kadınıyla, erkeğiyle Milli Mücadele’ye nasıl destek verdiğinin önemli bir imzası olarak karşımızda durmaktadır” dedi.
