Turizmde doluluk oranları, fiyatlar ve pazarlar sürekli gündemde. Ancak sektörün çok daha kritik bir gerçeği görmezden gelindiği belirtiliyor: Tesisler hızla yaşlanıyor.
KATİD Yönetim Kurulu Başkanı, TGA Türkiye Turizm Tanıtım Ajansı Yönetim Kurulu Üyesi ve TÜROFED Yönetim Kurulu Başkan Yardımcısı Murat Toktaş, sektörün kanayan yarasına dikkat çekerek çarpıcı uyarılarda bulundu.
Kayıp Yılların Bedeli: 6 Yıl Ayakta Kalma Mücadelesi
Pandemi, enflasyon, artan maliyetler ve yangın yönetmeliğinden kaynaklanan baskılar nedeniyle turizm sektörü son 6 yılı ayakta kalmaya çalışarak geçirdi. Bu süreçte ertelenen yatırımlar ise şöyle sıralanıyor:
-
Renovasyon yatırımları
-
Teknolojik dönüşüm
-
Enerji verimliliği projeleri
Toktaş, “Sektör amortismanını ayıramadı, tüketti, yerine de koyamadı” diyerek durumun vahametini özetliyor.
Görünmeyen Risk: Bugün İyi Görünen Tesisler Yarın Ne Olacak?
Bugün birçok tesis hâlâ iyi görünüyor. Ancak bu durumun sürdürülebilir olmadığını vurgulayan Toktaş, önümüzdeki 5-7 yıl içinde toplu renovasyon ihtiyacının kaçınılmaz olduğunu belirtiyor.
Bu noktada piyasanın üçe ayrılacağı öngörülüyor:
| Grup | Durum |
|---|---|
| Sermayesi olan | Yenileyip güçlenecek |
| Zorlanan | Ortak alacak |
| Dayanamayan | Satışa çıkacak |
En Büyük Tehlike: Zincirleme Etki
Yaşlanan tesislerin ilk refleksinin fiyat düşürmek olacağını belirten Toktaş, bunun yaratacağı zincirleme etkiyi şöyle sıralıyor:
-
ADR (Ortalama Günlük Fiyat) düşer
-
Pazar dengesi bozulur
-
Kaliteli tesisler baskı altına girer
-
Hizmet standardı geriler
-
Ülke imajı zarar görür
Toktaş, “Sonuç olarak, Türkiye ucuzlayan ama kalitesi düşen destinasyon algısına sürüklenir. Bu artık bireysel değil, sektörel bir risktir” uyarısında bulunuyor.
Çözüm: Renovasyon Odaklı Turizm Politikası
Mevcut politikaların hâlâ yeni arzı teşvik ettiğini belirten Toktaş, asıl ihtiyacın ise çok daha net olduğunu söylüyor:
“Renovasyon odaklı bir turizm politikası şart.”
İhtiyaç duyulan destekler:
-
Renovasyon teşvikleri
-
Uygun finansman modelleri
-
Enerji verimliliği destekleri
“Otel Çöplüğü” Riski Kapıda
Toktaş, en çarpıcı uyarısını ise şu sözlerle yapıyor:
“Eğer bu sürece zamanında müdahale edilmezse, önümüzdeki 5-10 yıl içinde bazı destinasyonlarda ‘otel çöplüğü’ riski kaçınılmaz. ”
Büyüme Oda Sayısıyla Değil, Rekabetçilikle Ölçülmeli
Turizmde büyümenin oda sayısıyla değil, o odaların ne kadar süre rekabetçi kaldığıyla ölçülmesi gerektiğini vurgulayan Toktaş, “Bu durumda turizm gelirlerine de olumlu yansır” diyerek sözlerini noktaladı.
