Yeni Parti Samsun Milletvekili Dr. Murat Çan, TBMM'de yaptığı basın açıklamasında fındık üreticilerinin artan maliyetler ve Toprak Mahsulleri Ofisi'nin (TMO) kota uygulaması nedeniyle mağdur edildiğini savundu. Çan, "Maliyet ve refah payı esas alınarak yeni bir taban fiyat belirlensin" çağrısında bulundu.
Üretici İçin Geçim Krizi
"Karadeniz'in alın teri, ekmeği, sosyo-ekonomik yapısının temel taşı fındıktır" diyerek sözlerine başlayan Çan, 2026 hasadının başladığını ancak üretici için sezonun açık bir geçim krizine dönüştüğünü öne sürdü. Çan'a göre 1 kilogram fındığın maliyeti 240-250 TL bandına dayanmışken, verilen fiyat da 250 TL'de kaldı. Gübre ve mazotta yüzde 80, işçilikte yüzde 50'nin üzerinde artış yaşandığını, buna karşılık TMO'nun fiyat artışının yüzde 30'un altında kaldığını belirten Çan, bu tablonun üreticinin kazanmadığını, emeğinin başkalarına aktarıldığını gösterdiğini savundu.
Samsun Üreticisi Ses Yükseltiyor
TMO'nun dönüm başına 100 kilogram kota uygulamasının üreticiyi daha da mağdur ettiğini belirten Çan, ürününün tamamını güvenceyle satamayan üreticinin tüccarın insafına terk edildiğini iddia etti. Samsun'da üreticilerin ses yükselttiğini, Ayvacık'ta imza kampanyaları başlatıldığını aktaran Çan, bunun sahadaki tepkinin göstergesi olduğunu söyledi. Serbest piyasada hasat öncesi fiyatların 160-180 TL seviyesine gerilediğini belirten Çan, devletin piyasayı düzenleyen değil seyreden bir aktöre dönüştüğünü iddia etti.
'Hangi Aklın Ürünüdür?'
Türkiye'nin dünyanın en büyük fındık üreticisi olmasına rağmen kazananın üretici değil spekülatör olduğunu öne süren Çan, iktidara "Maliyeti 250 TL olan ürüne 250 TL fiyat vermek hangi aklın ürünüdür?" sorusunu yöneltti. Kota uygulamasıyla üreticinin piyasaya mahkûm edildiğini savunan Çan, fındık gibi stratejik bir üründe üreticinin neden korunmadığını sordu.
'Ekonomik Yıkım' İddiası
Çan, iktidarı "Bu gidişat ekonomik yıkıma dönüşmektedir" sözleriyle uyararak derhal üreticinin yanında olunması çağrısında bulundu. Maliyet ve refah payı esaslı taban fiyat belirlenmesini, kota uygulamasının kaldırılmasını ve üreticinin güvence altına alınmasını talep etti.
Çarşamba'daki Sel Felaketine Değindi
Açıklamasında Çarşamba bölgesindeki sel felaketine de değinen Çan, sahil kesiminde geniş tarım arazilerinin bulunduğu 6 mahallede su baskınları ve taşkınlar yaşandığını belirtti. Bölgenin yağış rejimindeki değişimler ile sel suyu drenajı ve tahliye altyapısındaki yetersizlikler nedeniyle bu selleri periyodik olarak yaşadığını, zaman zaman can kayıplarının da yaşandığını ancak her seferinde tarım alanlarının sular altında kaldığını söyledi. Aşırı yağış nedeniyle debisi yükselen derelerin fındık bahçelerini yuttuğunu, ürünün toplanamadan sele karıştığını belirten Çan, henüz hasar tespiti yapılmadığını ancak tarımsal üretim açısından ciddi kayıplar yaşandığını ifade etti. Çan, başta fındık olmak üzere tüm üreticilerin taleplerinin dikkate alınması gerektiğini vurguladı.
