Ondokuz Mayıs Üniversitesi Veteriner Fakültesi Viroloji Anabilim Dalı Başkanı Prof. Dr. Harun Albayrak, kuduz hastalığı, bulaşma yolları ve korunma yöntemleri hakkında önemli uyarılarda bulundu.
Kuduzun bütün memeli hayvanlar ve insanlar için risk oluşturduğunu belirten Albayrak, hastalığın aşılama yoluyla yüksek oranda kontrol altına alınabildiğini söyledi.
Evcil Hayvanların Aşıları İhmal Edilmemeli
Kedi ve köpeklerin kuduza karşı daha duyarlı hayvanlar arasında bulunduğunu belirten Albayrak, evcil hayvanların düzenli olarak aşılanması gerektiğini ifade etti.
Albayrak, “Hayvanlarımızın aşılarını yaptırıp onları koruma altına aldıktan sonra tereddüt etmemize gerek yok. Bilinçli olduğumuz sürece kuduz korkulacak bir hastalık değil ancak kesinlikle ihmale gelecek bir hastalık da değil” dedi.
Virüsün dolaşımını sınırlandırabilmek için hayvan popülasyonunun en az yüzde 75-80’inin aşılı olması gerektiğini vurguladı.
Bulaşmaların Yüzde 95’inden Fazlası Isırmayla
Kuduz bulaşmalarının yüzde 95’ten fazlasının ısırma ve temas yoluyla gerçekleştiğini belirten Albayrak, köpek ve kedi ısırıkları ile tırmalamaların yanı sıra vahşi hayvan temaslarının da risk oluşturduğunu söyledi.
Dünyadaki vakaların önemli bölümünün köpek ısırıklarından kaynaklandığını ifade eden Albayrak, birçok ülkede köpek kaynaklı kuduzun kontrol altına alındığını ancak Türkiye’de evcil hayvanlara bağlı vakaların azalarak da olsa devam ettiğini belirtti.
Temas Sonrası Sağlık Kuruluşuna Başvurulmalı
Kuduz şüphesi bulunan bir hayvan tarafından ısırılan veya tırmalanan kişilerin gecikmeden en yakın sağlık kuruluşuna başvurması gerektiğini vurgulayan Albayrak, temas sonrası aşı sürecinin ihmal edilmemesi çağrısında bulundu.
Albayrak, “Kuduzda klinik belirtiler başladıktan sonra tedavi imkânı bulunmuyor. Bu nedenle geç kalmadan sağlık kuruluşuna başvurmak ve aşılama sürecini başlatmak gerekiyor” diye konuştu.
Uysal Hayvan da Risk Taşıyabilir
Bir hayvanın saldırgan görünmemesinin kuduz riskini ortadan kaldırmadığına dikkat çeken Albayrak, hayvanların klinik belirtiler ortaya çıkmadan önce de virüsü salyalarıyla yayabileceğini söyledi.
Albayrak, “Beni ısıran veya tırmalayan hayvan kuduz gibi görünmüyordu diye düşünmemek gerekiyor. Hayvan çok uysal olabilir. Kuduzlu her hayvanın saldırgan olması şart değil” ifadelerini kullandı.
Çocuklar Teması Gizleyebiliyor
Kuduz hastalığında belirli bir yaş grubunun daha duyarlı olmadığını söyleyen Albayrak, virüs taşıyan bir hayvanla temas eden herkesin risk altında olduğunu belirtti.
Çocuklarda daha fazla vaka görülmesinin yaşa bağlı olmadığını ifade eden Albayrak, bunun çocukların ısırılma veya tırmalanma olayını ailelerinden gizleyebilmesinden kaynaklandığını söyledi.
Ailelerin çocuklarıyla hayvan teması konusunda düzenli iletişim kurması ve olası bir teması önemsemesi gerektiğini vurguladı.
2025’te 500 Binden Fazla Şüpheli Temas Başvurusu
Prof. Dr. Albayrak, Türkiye’de 2025 yılında 500 binden fazla kişinin kuduz şüphesi taşıyan temas nedeniyle sağlık kuruluşlarına başvurduğunu açıkladı.
Başvuru sayısındaki artışın evcil hayvan sayısının ve hayvanlarla temasın çoğalmasıyla ilişkili olduğunu belirten Albayrak, her temasın kuduz anlamına gelmediğini ancak hastalığın ihmal edilememesi nedeniyle kişilerin sağlık kuruluşlarına yöneldiğini söyledi.
Türkiye’de 2014 yılında dört kişinin kuduz nedeniyle hayatını kaybettiğini belirten Albayrak, 2025’te ise bir insan vakası görüldüğünü ifade etti.
Aşı En Önemli Koruyucu Yöntem
Hayvanlardaki kuduz vakalarının bilinçli aşılama çalışmalarıyla azaldığını kaydeden Albayrak, koruyucu hekimlik açısından en önemli aracın aşı olduğunu söyledi.
Kuduz aşısının Louis Pasteur tarafından 1885 yılında geliştirildiğini hatırlatan Albayrak, Osmanlı İmparatorluğu’nun aşıyı 1887’de ülkeye getirdiğini ve o tarihten bu yana Türkiye’de kuduz aşısı üretildiğini belirtti.