Selçuk BAŞAR-Efnan KÖSE/TRABZON, (DHA)- DOĞU Karadeniz'de son dönemde etkisini artıran ani ve şiddetli yağışlar, sel, heyelan gibi doğal afetleri beraberinde getiriyor. Karadeniz Teknik Üniversitesi (KTÜ) Orman Mühendisliği Bölüm Başkanı Prof. Dr. Turgay Dindaroğlu, yağışların geçen yıla oranla yüzde 60 seviyesinde arttığını belirterek, 'Mayıs, kritik; bir taraftan toprak ve besin kalitesindeki yükselmelere sevinirken, diğer taraftan sel ve taşkınlara maruz kalabiliriz. Yağan yağışlarla yaşadığımız süreç, bir yandan rahmet, diğer yandan felaket olmasın' dedi.
Türkiye genelinde son dönemde etkisini artıran ani ve şiddetli yağışlar, sel, heyelan gibi can ve mal kayıplarına yol açan doğal afetleri beraberinde getiriyor. Küresel iklim değişikliğinin etkileriyle yağış rejiminin değiştiği Doğu Karadeniz'de son aylarda etkili olan sağanakların yanı sıra karların ani ve hızlı erimesi, heyelanlara yol açıyor. Ani ve yoğun yağışlar, özellikle dik ve eğimli arazilerde toprak hareketliliğine neden oluyor. Yağışların mayıs ayı boyunca da sürmesi ön görülüyor. Artan yağışların barajları doldurduğunu ifade eden uzmanlar, diğer yandan da olası afetlere karşı doğru planlama ve önlem alınması için uyarılarda bulunuyor.
'ÜLKEMİZ MEVSİM NORMALLERİNİN ÜZERİNDE BİR YAĞIŞLA BULUŞTU'
KTÜ Orman Mühendisliği Bölüm Başkanı Prof. Dr. Turgay Dindaroğlu, artan ani ve şiddetli yağışların yeryüzündeki basınç sistemlerinden kaynaklandığın belirterek, 'Ülkemizdeki ve bölgemizdeki yağışların, yağışları etkileyen alçak basınç sistemlerinin etkisinde kaldığını görüyoruz. Bu da ülkemizi ve ülkemizin altındaki ülkeleri, mevsim normallerinin üzerinde bir yağışla buluşturdu. Bu anlamda önümüzdeki mayıs ayında da yağışların olmasını bekliyoruz. Bu özellikle, kış aylarında suya doyan toprak ve bitkiler için olumlu bir süreci beraberinde getirdi. Aynı zamanda Doğu Karadeniz için de riskleri barındırıyor. Sadece ülkemizde değil, ülkemizin güneyinde de benzer durumlar söz konusu oldu. Kış sonuna doğru yağış arttı. Yeryüzündeki basınç sistemlerindeki basınçtaki değişim ve etkileşimden kaynaklandığını düşünüyoruz' ifadelerini kullandı.
'YAĞIŞLAR MAYISIN SONUNA KADAR SÜRECEK'
Yağışların geçen yıla oranla yüzde 60 seviyesinde arttığını ifade ederek alınması gereken önemleri sıralayan Prof. Dr. Dindaroğlu, 'Ülkemizde, Karadeniz Bölgesi başta olmak üzere geçen yıla oranla yüzde 60 oranında normalin üzerinde yağış aldı. Bu sürecin mayıs ayının sonuna kadar devam etmesini bekliyoruz. Ülkemiz için sevindirici. Barajlarımız doluyor. Yağış, toprak bitki ve barajlar için elbette gerekli. Yağışın düzeni, şiddeti ve etkenliği çok önemli. O yüzden bir taraftan tarımsal ekosistemler için önemliyken, Doğu Karadeniz Bölgesi için yüksek eğimli alanlarda ani ve şiddetli yağışlara maruz kalındığında risk ve tehditler beraberinde geliyor. Sel ve taşkınlar başlıca sorunlar arasında yer alıyor. Drenaj yolları, havza ölçeğinde temizlenmeli, derelerin akışını engelleyecek malzemeler ve yerleşim alanları gibi büyük engeller ortadan kaldırılmalı ki, ani bir yağışta drenajı rahatlıkla sağlayalım. Gizli tehlike olan erozyona dikkat edilmeli. Sadece toprağı değil topraktaki besin elementlerini de kaybediyoruz. Bu anlamda toprak hiçbir zaman çıplak kalmamalı' dedi.
'BİR TARAFTAN RAHMET, DİĞER TARAFTAN FELAKET OLMASIN'
Suyun bol olduğu dönemlerin iyi değerlendirilmesi gerekildiğini ifade eden Dindaroğlu, 'Suyun fazla olduğu dönemleri yönetemeyen kuraklığı ve kıtlığı da yönetemez anlayışıyla bu dönemlerde barajlarımızı doldurmalı ve su hasadı planlamalarını iyi yapmalıyız. Bu bolluk dönemlerinde suyu en verimli şekilde kullanmamız lazım, bu süreç böyle devam etmeyecek, muhakkak kurak bir dönemle karşılaşacağız. Mayıs kritik; bir taraftan toprak ve besin kalitesindeki yükselmelere sevinirken, diğer taraftan sel ve taşkınlara maruz kalabiliriz. Yağan yağışlarla yaşadığımız süreç bir taraftan rahmet diğer taraftan felaket olmasın. Son zamanlarda yağışların uydular tarafından etkilendiğine dair bilgiler var. Bulutların uydularla yönlendirildiğine dair elimizde herhangi bilimsel bir araştırma ya da kayıt yoktur' diye konuştu. (DHA)